Object van de maand Februari 2026
Poëziealbum van Willy Arnold (1946)
In onze collectie bevindt zich een onopvallend maar bijzonder boekje: het poëziealbum van de jonge Willy Arnold uit 1946. Aan de buitenkant lijkt het een gewoon kinderalbum, maar de handgeschreven versjes binnenin vertellen een uniek verhaal. Twee Zeeuwse oorlogsvrijwilligers, Lau Traas en Rinus de Schipper van Bataljon Zeeland (14e R.I.), vereeuwigden in sierlijk schrift hun wensen en herinneringen in Willy’s album. Een van de gedichtjes opent met “Lieve Willy” en is gedateerd 14 november 1946 – een hartelijke groet vol dankbaarheid aan het meisje dat even hun familie ver van huis was. Deze persoonlijke krabbels ademen de warmte en kameraadschap die in moeilijke tijden tussen militairen en burgers kon ontstaan.
Bersiap en Bataljon Zeeland
Kort na de Japanse capitulatie in augustus 1945 brak in Nederlands-Indië de chaotische en gewelddadige Bersiap-periode uit. In deze eerste fase van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd verbleef de familie Arnold in interneringskamp ADEK in Batavia. Nederlandse troepen, waaronder Bataljon Zeeland – gevormd uit Zeeuwse oorlogsvrijwilligers – namen begin 1946 de bewaking van het kamp over van de Japanse bewakers. Zo kwam de veiligheid van families als Arnold in handen van deze jonge militairen te liggen, midden in de onrustige overgang van bezetting naar onafhankelijkheid.
Gastvrijheid en herinnering
Na de eerste onrustige maanden mochten Jan en Annie Arnold met hun dochters Marianne en Willy terugkeren naar hun huis. Daar ontvingen zij met open armen de militairen die zij hadden leren kennen in het kamp. In hun woonkamer trok een Djokja-zilveren theeservies op een kamferhouten kist direct de aandacht. Tijdens hun bezoeken schreven enkele van de soldaten, onder wie Lau Traas en Rinus de Schipper, lieve, zelfbedachte versjes in de poëziealbums van de meisjes. Foto’s, tekeningen en teksten in Willy’s album getuigen van de warme band die ontstond tussen burgers en bevrijders.
Een blijvende band
In 1947 keerde het gezin Arnold tijdelijk terug naar Nederland. Mevrouw Arnold zocht de moeders van de bevriende Zeeuwse militairen op om hen gerust te stellen over hun zoons. De band bleef hecht: in 1948 logeerden Marianne en Willy bij de moeder van Rinus de Schipper in Zeeland. Toen Zeeland in 1953 werd getroffen door de Watersnoodramp, stuurde mevrouw Arnold bemoedigende brieven vanuit Indië. In 1958 keerde de familie definitief terug naar Nederland, met het geliefde theeservies in de bagage. Jaren later schonk dochter Schaap-Arnold het aan het Bevrijdingsmuseum Zeeland. Met het poëziealbum van Willy vormen deze voorwerpen tastbare herinneringen aan vriendschap in turbulente tijden.